logo
GE 
    ოფიციალური ინფორმაცია
ჯანდაცვის სისტემა
ჯანდაცვის რეფორმა
კანონმდებლობა
საერთაშორისო აქტები
სამედიცინო ეთიკა
განათლება და მეცნიერება
გაიდლაინები
პროგრამები
სტანდარტები
სტატისტიკა
ორგანიზაციები
    სამედიცინო მომსახურება
სასწრაფო დახმარება
ჰოსპიტლები
დიაგნოსტიკა-მკურნალობა
მეანობა-გინეკოლოგია
ჯანმრთელობა და სილამაზე
სტომატოლოგია
ლაბორატორიები, სისხლის კომპონენტები
სპეციალისტები
სამედიცინო ცნობარი
პირველი დახმარება
პროფილაქტიკა
ლაბორატორიული გამოკვლევები 
ცხოვრების ჯანსაღი წესი
მედიცინის ისტორია
მედიცინა და რელიგია
არჩილ შენგელიას სამედიცინო ენციკლოპედია
ტერმინები და განმარტებები


    ღეროვანი უჯრედებიც ბერდება

ცნობილია, რომ ასაკის მატებასთან ერთად აღდგენით პროცესებთან დაკავშირებული ადამიანის ორგანიზმის შესაძლებლობები ნელ-ნელა იფიტება, თუმცა ამის მიზეზები ბოლომდე გარკვეული როდია. ღეროვანი უჯრედები ხელს უშლის დაბერებას, ახდენს რა დაზიანებული უჯრედების შეცვლას ახლით, ამასთან განსაკუთრებით ხშირად იცვლება კანის, ნაწლავის ეპითელის და სისხლის უჯრედები, მაგრამ როგორც ამერიკელი მეცნიერების ჯგუფმა აჩვენა, ღეროვანი უჯრედების რეგენერაციული უნარი ასაკის მატებასთან ერთად კლებას განიცდის მათში ფუნქციური დეფექტების დაგროვების გამო.
მეცნიერებმა გაანალიზეს რა ჰემოპოეტურ ღეროვან უჯრედებში გენეტიკური ექსპრესიის პროფილების ცვლილება, გამოიკვლიეს მოლეკულური მექანიზმები, რომლებიც საფუძვლად უდევს ღეროვანი უჯრედების დაბერებას. მათ აღმოაჩინეს, რომ ის გენები, რომლებიც მონაწილეობენ ანთებით და სტრესულ რეაქციაში, ასაკის მატებასთან ერთად ხდებიან უფრო აქტიურნი, მაშინ როცა იმ გენების აქტივობა, რომლებიც არეგულირებენ გენურ ექსპრესიას და გენომის მთლიანობას, ქვეითდება. ეს მეტყველებს იმაზე, რომ ჰემოპოეტური ღეროვანი უჯრედები, ისევე, როგორც ორგანიზმის დანარჩენი უჯრედები, ასაკთან ერთად ცვდება და უარესად მუშაობს.
ჰემოპოეტური ღეროვანი უჯრედების რეგენერაციული შესაძლებლობების შესასწავლად მეცნიერების მიერ მოხდა მათი გამოყოფა ახალგაზრდა (2 თვის) და ბებერი (21 თვის) თაგვებისაგან და შემდგომი ტრანსპლანტაცია წინასწარ გაწრთვნილ ახალგაზრდა და ბებერ თაგვებში, რომელთა სისხლმბადი სისტემა დაზიანებული იყო რადიაციით. როგორც ახალგაზრდა, ისე დაბერებულმა ჰემოპოეტურმა უჯრედებმა დაიწყეს ჰემოპოეზი ახალი სისტემით ტრანსპლანტაციიდან 4 კვირაში, მაგრამ 8 და 16 კვირის შემდეგ სისხლის უჯრედების პროდუქცია ძველი ჰემოპოეტური უჯრედებით მნიშვნელოვნად შენელდა, თუმცა ღეროვანი უჯრედების რიცხვი არ შემცირებულა. მათ ამოწურეს თავისი შესაძლებლობები რეპოპულაციასთან დაკავშირებით.
აღმოჩენა, რომლის მიხედვითაც ასაკთან ერთად იზრდება ანთებასთან დაკავშირებული გენების ექსპრესია, ეთანხმება თირკმელებში, არტერიებში და თავის ტვინში მიმდინარე ასაკობრივი ანთებითი პროცესების ცნობილ ფაქტებს. იგი ასევე ხსნის ჰემოპოეტური ღეროვანი უჯრედების მიერ მათი ფუნქციების დაკარგვას.
ერთ-ერთი ასეთი გენი - Р-სელექტინი (P-selectin) ახდენს უჯრედების ზედაპირზე ადჰეზიის მოლეკულების კოდირებას, რომლებიც აუცილებელია ძვლის ტვინის კოლონიზაციისათვის. ამ გენის მუშაობის დარღვევა არ აძლევს ძველ ჰემოპოეტურ ღეროვან უჯრედებს ტრანსპლანტაციის შემდეგ ძვლის ტვინში ჩასახლების საშუალებას.
ქრომატინის რემოდელირების პროცესში ჩართული გენების ექსპრესიის შემცირება იწვევს ტრანსკრიფციის აქტივობის დარღვევას, რაც ახდენს მთელი გენომის დისრეგულაციას. ასეთი ”დაბერების ეპიგენეტიკური მექანიზმი” ხსნის მოლეკულურ, უჯრედულ და ორგანიზმის დონეზე მიმდინარე მრავალრიცხოვან ასაკობრივ ცვლილებებს. მრავალი გენის დისრეგულაციის შედეგია უჯრედების ფუნქციების და ზრდის კონტროლის დაკარგვა, რაც საბოლოო ჯამში იწვევს ავთვისებიანი სიმსივნის ამა თუ იმ ფორმის განვითარებას.

http://www.cmbt.su

2007.07.27


ადამიანის უფლებები პაციენტთა მზრუნველობის სფეროში
ინტერნეტ მარკეტი
 დიეტები
 კოსმეტოლოგია
  წყალი
  მასაჟი
  სტომატოლოგია
  სქესობრივი ცხოვრება
  დასვენება, ტურიზმი, ჯანმრთელობა
  ბავშვი
  ორსულობა, გინეკოლოგია, რეპროდუქციული ჯანმრთელობა
  კოლოპროქტოლოგია
  შეკრულობა
  უროლოგია
 რა უნდა ვიცოდეთ დიარეის შესახებ
 ჯილეხი
 ეპილეფსია
 ადამიანის გენომი
 ადამიანის რეპროდუქცია
 ალერგია
 არტერიული ჰიპერტენზია
 გრიპი და სხვა რესპირატორული დაავადებები
 ვენების ვარიკოზული დაავადება
 ვირუსული ჰეპატიტი
 ვიტამინები
 იმუნიზაცია და ვაქცინაცია
 კომპიუტერი და ჯანმრთელობა
 მალარია
 ოსტეოპოროზი
 საკვებით და წყლით გადაცემადი ინფექციები
 სქესობრივი გზით გადამდები დაავადებები
 ტკივილი გულის არეში
 ფრინველის გრიპი
 შაქრიანი დიაბეტი
 შიდსი
 ჯანსაღი კბილები
 ჯანსაღი კვება
 ჰიპერჰიდროზი - ჭარბი ოფლიანობა

დააფიქსირეთ თქვენი აზრი ...

მოგწონთ თუ არა ”მედპორტალი”?

   ***  1505 "სამინისტროს ცხელი ხაზი"    ***   2 398018 "შიდსი - ცხელი ხაზი"    ***  2 911926 "ტუბერკულოზის ეროვნული ცენტრის ცხელი ხაზი"    ***  2 954954 "პაციენტის ცხელი ხაზი"    ***  2 954954 "ჯანდაცვის ომბუდსმენი"    ***  2 960505, 2 921000 "ნდობის ტელეფონი"    ***  2 941208 "ნარკოლოგიური დახმარების საკონსულტაციო ცხელი ხაზი"

საავტორო უფლებები დაცულია © პარტნიორები ჯანმრთელობისათვის (PfH) , ჯმნც (NHMC)
თბილისი, 2006